Vỡ túi phình động mạch chủ bụng- Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn

Thành mạch suy yếu

• Nghiên cứu trong cộng đồng cho thấy tỉ lệ phình ĐMCB của người cao tuổi khoảng 2% ở các nước phương Tây và khoảng 1% ở VN. Ước tính cứ 3-8 bệnh nhân phình ĐMCB nam mới gặp một bệnh nhân nữ.
• Người ta cho rằng phình ĐMCB có tính gia đình và rõ nét nhất là ở giới nữ. Trong trạng thái bình thường, ĐMCB có tính bền vững cao nhờ cấu tạo đặc biệt của lớp giữa thành mạch tạo tính đàn hồi và độ vững chắc.
• Những đặc tính này sẽ bị mất đi nếu có những tác động làm tăng áp lực từ bên trong lòng mạch như cao huyết áp và tổn thương thành mạch như xơ vữa, nhiễm trùng, chấn thương, thoái hóa, rối loạn chuyển hóa...
• Phình ĐMCB diễn tiến thầm lặng và khá thất thường. Mỗi năm, kích thước túi  phình ĐMCB tăng trung bình khoảng 0,5cm. Túi phình ĐMCB khoảng 5cm chiều ngang là cần phải can thiệp phẫu thuật nhằm tránh các biến chứng nguy hiểm.
• Túi phình ĐMCB càng lớn, khả năng vỡ càng cao, tuy nhiên vẫn có thể gặp các trường hợp túi phình nhỏ vỡ.

Tử vong cao

• Trong hai biến chứng thường gặp của phình ĐMCB là tắc mạch ngoại biên và vỡ túi phình thì biến chứng sau nguy hiểm hơn, gây tử vong cao.
• Trên thế giới, kể từ thành công đầu tiên trong phẫu thuật phình ĐMCB vỡ vào năm 1954 tới nay, mặc dù đã có nhiều tiến bộ trong phẫu thuật, gây mê hồi sức, chăm sóc sau mổ... nhưng tử vong sau mổ ở các bệnh nhân bị vỡ túi phình còn lên đến 30-70%.
• Khoảng một nửa số bệnh nhân tử vong trước khi kịp nhập viện do sốc mất máu nặng. Ở một nửa còn lại, 24% bệnh nhân sẽ tử vong trước khi các bác sĩ có thể can thiệp phẫu thuật do sốc không hồi phục và 42% tử vong do các biến chứng trầm trọng trong và sau mổ, nhất là các biến chứng về tim mạch, rối loạn đông máu, suy đa cơ quan.
• Như vậy vấn đề cần quan tâm nhằm tăng hi vọng sống cho các bệnh nhân phình ĐMCB là làm sao giảm tỉ lệ vỡ túi phình. Điều đó cũng có nghĩa phải tăng khả năng tầm soát phát hiện sớm, đồng thời quản lý theo dõi chặt chẽ các trường hợp phình ĐMCB đã được phát hiện và can thiệp ngoại khoa thích hợp.

Yếu tố nguy cơ

• Đường kính túi phình lớn. Nếu đường kính = 4cm, tỉ lệ vỡ (trong 5 năm) ít nhất 15%. Khi đường kính vượt quá 7cm, tỉ lệ vỡ lên tới 95%.
• Huyết áp tâm trương cao.
• Có bệnh lý phổi mãn tính tắc nghẽn phế quản.

Khi không có yếu tố nguy cơ nào kể trên, trong 5 năm tỉ lệ vỡ phình ĐMCB chiếm 2%, trái lại khi xuất hiện cả ba yếu tố này, tỉ lệ vỡ phình ĐMCB lên đến 100%.

Nguồn: Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn