Bệnh cơ tim giãn (DCM) là gì?

Bệnh cơ tim giãn (DCM) là tình trạng tâm thất trái bị yếu đi và giãn ra, từ đó làm tăng kích thước tim.

Khi đó, tim không thể bơm máu hiệu quả được như bình thường. Tình trạng này kích thích cơ thể tiết ra các chất hóa học gây các tác dụng phụ, làm tim bị suy yếu nặng hơn, tạo thành một vòng luẩn quẩn.

Tại Hoa Kỳ, ước tính cứ 100.000 người lại có khoảng 36 người mắc DCM, gây ra khoảng 10.000 ca tử vong và 46.000 ca nhập viện mỗi năm. Đây là một yếu tố nguy cơ chính dẫn đến suy tim và các biến chứng khác, nhưng hiện nay đã có các phương pháp điều trị tốt hơn.

Bệnh nếu được chẩn đoán kịp thời và điều trị đúng cách thì sẽ có thể cải thiện được tiên lượng.

Hãy đọc tiếp để nắm được thông tin chi tiết về nguyên nhân và triệu chứng cũng như cách chẩn đoán và điều trị bệnh cơ tim giãn (DCM).

Nguyên nhân gây bệnh cơ tim giãn

Bệnh cơ tim giãn thường xảy ra khi cơ tim bị tổn thương. Các nguyên nhân phổ biến gây bệnh gồm có:

• Rối loạn nhịp tim (arrhythmias)
• Bệnh van tim
• Huyết áp cao
• Bệnh động mạch vành
• Bệnh cơ tim do di truyền
• Tiểu đường
• Nhiễm trùng tim, trong đó có viêm nội tâm mạc (endocarditis)

Các nguyên nhân khác:

• Tiếp xúc với một số chất độc như chì
• Lạm dụng ma túy như cocaine, methamphetamine
• Uống quá nhiều rượu
• Một số loại thuốc điều trị ung thư

Mặc dù không phải lúc nào nguyên nhân gây bệnh cũng được xác định rõ ràng nhưng có một số yếu tố nguy cơ bạn nên chú ý.

Uống quá nhiều rượu

Uống quá nhiều rượu trong thời gian dài là nguyên nhân phổ biến gây DCM, đặc biệt ở nam giới trong độ tuổi từ 30 đến 55.

Theo một báo cáo năm 2019, bệnh cơ tim xảy ra do sử dụng rượu chiếm gần 7% số ca tử vong do bệnh cơ tim trên toàn cầu.

Yếu tố di truyền

Nếu bạn có cha hoặc mẹ mắc DCM, nguy cơ bạn mắc bệnh này cũng sẽ tăng lên. Ước tính có khoảng 20% đến 50% trường hợp DCM là do yếu tố di truyền.

Giới tính nam

Mặc dù ai cũng có nguy cơ mắc DCM nhưng bệnh này phổ biến hơn ở nam giới. Điều này có thể là do tác động của hormone giới tính như estrogen và testosterone đến tim.

Các gen chịu ảnh hưởng của estrogen có khả năng thúc đẩy quá trình sửa chữa mô tim, giúp giảm nguy cơ xơ hóa cơ tim - tình trạng hình thành mô sẹo ở tim và làm suy yếu cơ tim. Xơ hoá cơ tim là yếu tố góp phần gây DCM.

Triệu chứng của bệnh

Ở giai đoạn đầu, bệnh cơ tim giãn có thể không gây ra triệu chứng. Tuy nhiên, theo thời gian, các dấu hiệu và triệu chứng của suy tim có thể xuất hiện:

• Đau ngực
• Mệt mỏi
• Đánh trống ngực
• Giảm sức bền khi tập thể dục
• Khó thở
• Phình bụng hoặc sưng phù ở bàn chân

Lưu ý

Nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào kể trên, hãy hẹn khám bác sĩ sớm nhất có thể. Tuy nhiên, nếu thấy đột ngột xuất hiện cơn đau ngực dữ dội kéo dài tới vài phút hoặc cực kỳ khó thở, hãy gọi ngay số cấp cứu hoặc đến phòng cấp cứu gần nhất.

Chẩn đoán bệnh cơ tim giãn (DCM)

Bác sĩ thường chẩn đoán bệnh cơ tim giãn thường bằng cách tiến hành khám lâm sàng, xét nghiệm máu và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh.

Khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ sử dụng ống nghe để nghe tim và phổi, kiểm tra tình trạng tim mạch và mức độ tích tụ dịch trong cơ thể. Bác sĩ cũng sẽ kiểm tra các dấu hiệu bất thường, chẳng hạn như bệnh van tim hoặc suy tim.

Xét nghiệm máu

Xét nghiệm máu được thực hiện để kiểm tra các yếu tố như nhiễm trùng hoặc các bệnh lý khác như tiểu đường, có thể góp phần gây ra DCM hoặc các vấn đề tim mạch khác.

Chẩn đoán hình ảnh

• Siêu âm tim (echocardiogram): Là phương pháp chính để chẩn đoán DCM. Siêu âm tim sử dụng sóng âm để tạo hình ảnh động của tim khi hoạt động, giúp kiểm tra dòng máu chảy qua các van và buồng tim, cũng như phát hiện sự giãn nở của tâm thất trái.
• Thông tim (cardiac catheterization): Một ống thông được đưa vào tim để tiêm chất cản quang, sau đó chụp X-quang để quan sát dòng máu lưu thông qua động mạch vành và các van tim.
• Cộng hưởng từ tim (MRI tim): MRI tim sử dụng từ trường và sóng radio để tạo hình ảnh chi tiết của các buồng tim (tâm thất và tâm nhĩ).
• Chụp X-quang ngực: Có thể phát hiện dịch tích tụ quanh phổi, một dấu hiệu của suy tim.
• Điện tâm đồ (ECG): Phương pháp này để đo hoạt động điện của tim nhằm mục đích kiểm tra tình trạng rối loạn nhịp tim hoặc giảm lưu lượng máu.

Điều trị bệnh cơ tim giãn

Trong một số trường hợp, điều trị nguyên nhân gốc rễ của DCM có thể giúp làm giảm triệu chứng và cải thiện chức năng tâm thất trái. Ví dụ, nếu huyết áp cao là nguyên nhân gây bệnh thì kiểm soát huyết áp có thể giúp giảm triệu chứng và biến chứng của DCM.

Điều trị bệnh cơ tim giãn thường tuân theo các hướng dẫn điều trị suy tim, bao gồm các loại thuốc “trụ cột” không chỉ giúp kiểm soát huyết áp mà còn giảm nguy cơ tử vong bằng cách hỗ trợ giảm áp lực cho tim và giúp sửa chữa, phục hồi vùng tim bị tổn thương. Những loại thuốc này là:

• Thuốc ức chế men chuyển (ACE inhibitors)
• Thuốc ức chế thụ thể angiotensin II (ARBs)
• Thuốc ức chế thụ thể neprilysin angiotensin (ARNI)
• Thuốc chẹn beta (beta-blockers)
• Thuốc kháng thụ thể mineralocorticoid (MRAs)
• Thuốc ức chế SGLT2

Ngoài ra, các loại thuốc lợi tiểu quai (loop diuretics) cũng có thể được sử dụng để giảm huyết áp và lượng dịch trong cơ thể, ví dụ như:

• Bumetanide
• Furosemide
• Torsemide

Các phương pháp điều trị khác

• Sử dụng thiết bị hỗ trợ tim mạch: Một số bệnh nhân cần sử dụng thiết bị hỗ trợ để bảo vệ và tăng cường chức năng tim, chẳng hạn như:
  • Máy khử rung tim cấy dưới da (ICD)
  • Liệu pháp tái đồng bộ tim (CRT)
• Thuốc chống đông máu: Bệnh nhân DCM bị rối loạn nhịp tim hoặc sử dụng van tim nhân tạo cần dùng thuốc chống đông máu để giảm nguy cơ hình thành cục máu đông.
• Thiết bị hỗ trợ thất trái (LVAD): Với những trường hợp suy tim nặng, LVAD có thể được cấy dưới da để hỗ trợ tim bơm máu. Thiết bị này thường được sử dụng trước khi ghép tim, nhưng hiện nay, LVAD đã được cải tiến để nhiều bệnh nhân có thể sử dụng được lâu dài mà không cần ghép tim.

Tiên lượng bệnh cơ tim giãn (DCM)

Trong trường hợp DCM dẫn đến suy tim nặng, bệnh nhân có thể cần phải ghép tim.

Tuy nhiên, đối với những người mắc DCM nói chung, tiên lượng có thể cải thiện nếu được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Một nghiên cứu năm 2021 cho thấy khoảng 15% bệnh nhân DCM được điều trị tích cực có thể phục hồi được kích thước và chức năng bình thường của tâm thất trái. Tỷ lệ này có thể tăng lên khi áp dụng các liệu pháp mới trong điều trị suy tim.

Hơn 80% bệnh nhân được điều trị có thể tiếp tục sống tốt mà không cần ghép tim.

Kết luận

Ở những người mắc bệnh cơ tim giãn (DCM), tâm thất trái trở nên yếu đi và bị giãn ra, buộc tim phải hoạt động nhiều hơn để bơm đủ máu cho cơ thể.

DCM có thể xảy ra do cơ tim bị tổn thương hoặc do các yếu tố di truyền làm tăng nguy cơ mắc vấn đề về tim mạch.

Chẩn đoán và có kế hoạch điều trị bệnh sớm sẽ giúp kéo dài tuổi thọ và cải thiện được chất lượng cuộc sống.