Tìm hiểu về bệnh sỏi mật, sỏi đường mật- Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn

Sỏi túi mật

I. Thành phần 

• Cholesterol: >75% sỏi túi mật
• Do sự tinh thể hóa của dịch mật
• Sắc tố: Chiếm khoảng 10-20% sỏi túi mật; calcium bilirubinate
• Do bởi sự kết tủa bilirubin không liên hợp hoặc có kèm theo nhiễm trùng đường mật
• Xuất độ chiếm 10% dân số
• Thường gặp hơn ở nữ giới
• Phần lớn là không có triệu chứng
• Biểu hiện bệnh khi xảy ra biến chứng

II. Các yếu tố nguy cơ có sỏi túi mật

• Lớn tuổi (> 40 tuổi)
• Giới nữ (nhiều con, mang thai)
• Béo phì
• Gia đình
• Dùng thuốc (hormones, nuôi ăn đường tĩnh mạch)
• Yếu tố khác (bệnh lý hổng tràng, giảm cân nhanh)
• Tình trạng tán huyết mạn tính

III. Tính chất sỏi túi mật

• Vị trí : Đáy, thân, Phễu, Cổ, Ống
• Số lượng: 1-2 viên đến rất nhiều, có thể lên đến hàng 100 viên
• Thể chất: Tùy thuộc vào thành phần hóa học mà sỏi có thể Đen, Cứng, Mặt nhẵn bóng hay Vàng, Mềm; Bùn với kích thước Li ti đến Rất to, có thểchiếm toàn bộ lòng túi mật.

IV. Điều trị sỏi túi mật

1. Điều trị không phẫu thuật

• Thuốc tan sỏi (CDCA & UDCA)
• Tan sỏi 7% (CDCA)- 30% (UDCA) sau 1 năm đối với sỏi Cholesterol
• 10% tái phát / năm sau ngưng thuốc
• Tán sỏi ngoài cơ thể
• Tán sỏi qua da (MTBE)
• Lấy sỏi qua nội soi

2. Chỉ định phẫu thuật

• Biến chứng: Viêm cấp tính, Họai tử, Viêm mãn tính…
• Đau lâu ngày: Đau nhiều, ấn điểm túi mật đau
• Rối loạn tiêu hóa: Ậm ạch, Khó tiêu
• Rối loạn vận động
• Khó lường trước được diễn biến của bệnh và bệnh nhân           

Sỏi đường mật

I.Biểu hiện

• Cơn đau quặn mật
• Vàng da tắc mật; Viêm đường mật
• Viêm tụy cấp
• Xơ gan

II.Triệu chứng

• Tắc nghẽn: Đau, vàng da, ứ mật
• Nhiễm trùng thứ phát (viêm đường mật): Nhiễm trùng, sốt

III. Điều trị 

• Chỉ định: Bắt buộc vì có thể làm tắc nghẽn Oddi, OMC, OGC
• Các biến chứng: mổ cấp cứu hay cấp cứu trì hoãn
• Không biến chứng: mổ chương trình theo lịch
• Lấy sỏi qua Nội soi mật tụy ngược dòng ERCP
• PT Mở ống mật chủ lấy sỏi (mổ mở hay mổ nội soi)

III. Lấy sỏi đường mật qua NSMTND ERCP

• Sỏi Đường mật (ĐM) không quá nhiều, không quá lớn
• Sỏi ĐM chưa hay đã mở OMC lấy sỏi
• Sỏi ĐM kèm sỏi TM có chỉ định cắt TMNS
• Rất tốt khi sỏi kẹt ở Oddi, Bệnh nhân có khó khăn khi phải mở bụng                                     
• Rửa đường mật qua Kehr
• Hàng ngày, trong 1-2 tuần bằng các dung dịch làm tan sỏi, rửa để sỏi nhỏ trôi ra
• Lấy sỏi qua đường Kehr sau khi nong rộng, tiến hành tại phòng XQ lấy cho tới khi hết sỏi trong đường mật. Kết quả thường rất tốt

Lấy sỏi

• 2-3 tuần sau PT Mở OMC, rút Kehr, nong rộng đường  Kehr
• Lấy sỏi bằng cách bơm rửa, dùng rọ kéo, tán sỏi, đẩy sỏi xuống ruột
• Sau lấy sỏi, đặt ống thông vào đường Kehr để tránh bít tắc

1. Lấy sỏi đường mật qua da

• Chỉ định: Sỏi trong gan không có hẹp hay có hẹp ĐM dưới sỏi
• Sỏi trong gan chưa mổ lần nào hay đã mổ 1-nhiều lần
• Lấy sỏi:  Dùng máy tán sỏi thủy điện lực để làm sỏi vụn nhỏ và thường phải làm nhiều lần

2. Sỏi sót sau mổ

• Lấy sỏi bắt đầu 2 tuần sau khi làm miệng nối
• Lấy cho tới khi hết sỏi, rút ống, đánh dấu da nơi đầu ruột

3. Sỏi tái phát

• Rạch ngắn nơi đánh dấu
• Soi đường mật và lấy sỏi

Nguồn: Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn