Kỹ thuật bó bột trật khớp háng bẩm sinh - Bộ y tế 2017
I. ĐẠI CƯƠNG
- Định nghĩa: trật khớp háng bẩm sinh là tình trạng chỏm xương đùi của một hoặc cả hai bên khớp háng bị trật ra khỏi vị trí bình thường (ổ cối) của khớp háng.
- Tỷ lệ bàn chân khoèo ở trẻ em 0,1 - 0,2%, tỷ lệ ở trẻ nam gấp đôi trẻ nữ.
- Các dấu hiệu phát hiện sớm trật khớp háng bẩm sinh: chênh lệch chiều dài hai chân; nếp lằn mông, đùi, khoeo chân bên bị trật khớp háng cao hơn so với bên lành; Bàn chân đổ ngoài khi trẻ nằm duỗi chân; ở tư thế gập gối khớp gối bên trật cao hơn.
- Các dấu hiệu khi khám lâm sàng: hạn chế vận động khớp háng ở tư thế gấp và dạng khớp háng; dáng đi khập khễnh nếu trật khớp háng hai bên; nghiệm pháp Barlow: khi gập và khép khớp háng chỏm xương đùi trượt ra ngoài ổ chảo tạo nên tiếng kêu “lục cục” (ở trẻ < 6 tháng tuổi); nghiệm pháp Ortolani: khi dạng và duỗi khớp háng chỏm xương đùi trượt ra ngoài ổ chảo tạo nên tiếng kêu “lục cục” (ở trẻ < 6 tháng tuổi); đo chỉ số ổ cối bình hường < 30o ở trẻ sơ sinh.
- Có thể chụp X quang, siêu âm khớp háng và một số xét nghiệm khác để xác định chẩn đoán.
- Nguyên tắc can thiệp cho trẻ có trật khớp háng bẩm sinh càng sớm ngay sau khi sinh bằng nẹp chỉnh hình hoặc bó bột chỉnh hình. Phẫu thuật khi điều trị bảo tồn bằng nẹp CH hoặc bó bột CH không có kết quả.
- Phục hồi chức năng cho trẻ bị trật khớp háng bẩm sinh là dùng các phương pháp phối hợp vật lý trị liệu (như xoa bóp, kéo giãn, nhiệt trị liệu, dòng điện kích thích...), bó bột, nẹp chỉnh hình và phẫu thuật nếu khớp háng bị biến dạng nặng không thể điều trị bảo tồn. Trong kỹ thuật này chỉ nói đến bó bột nắn chỉnh trật khớp háng bẩm sinh.
II. CHỈ ĐỊNH
- Tất cả trẻ bị trật khớp háng bẩm sinh đến trước 6 tháng tuổi.
II. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Trẻ bị bị trật khớp háng bẩm sinh trên 12 tháng tuổi.
- Trẻ có tổn thương khớp háng nặng không thể bó bột.
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện
- Bác sĩ phục hồi chức năng, kỹ thuật viên vật lý trị liệu, kỹ thuật viên chỉnh hình.
2. Phương tiện
- Vải bông, giấy vệ sinh, băng bột.
- Thuốc giảm đau: Paracetamol, Efferalgan... loại cho trẻ em.
- Nước sát khuẩn: Betadin.
3. Người bệnh
- Cho trẻ nằm trên bàn bó bột, bộc lộ toàn bộ vùng thắt lưng và chi dưới.
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
- Bó bột chỉnh hình trật khớp háng bẩm sinh từ 10 đến 15 đợt, thời gian khoảng 2 tuần/đợt.
- Quy trình mỗi lần bó bột như sau:
- Bước 1: quấn toàn bộ vùng thắt lưng, đùi, cẳng chân của trẻ bằng vải sợi bông hoặc giấy vệ sinh.
- Bước 2: quấn băng bột đ nhúng nước từ vùng thắt lưng, đùi, cẳng chân và bàn chân. Bó bột tư thế ếch lưng - chậu - chân, tư thế gấp và dạng khớp háng. Giữ chân trẻ ở tư thế này cho đến khi bột khô.
- Bước 3: cố định chân trong bột hai tuần.
- Bước 4: tháo bột trước 1 ngày khi bó đợt mới, vệ sinh chân sạch sẽ khô ráo, bôi thuốc sát trùng nếu chân bị tổn thương.
- Bước 5: đánh giá vị trí chỏm xương đùi vào ổ cối được bao nhiêu độ.
- Thời gian 1 - 3 giờ/1 đợt, tổng thời gian 15 - 20 giờ.
VI. THEO DÕI VÀ TÁI KHÁM
- Theo dõi sau bó bột: xem các ngón chân có bị sưng, tím, đau làm trẻ quấy khóc có thể do bột chặt quá gây nguy cơ hoại tử.
- Khám lại sau bó bột 2 tuần/lần.
- Chụp X quang khớp háng kiểm tra 3 tháng / lần trong hai năm đầu.
VII. TAI BIẾN VÀ XỬ TRÍ
- Theo dõi sau bó bột: xem các ngón chân có sưng, tím, đau làm trẻ quấy khóc thì cần tháo bột ngay.
- Rửa sạch sẽ bôi thuốc sát khuẩn vào chỗ tổn thương nếu có.
- Nếu nhiễm trùng da thì cho kháng sinh.
Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Ngoại khoa, chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình - Bộ y tế 2017
Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Ngoại khoa, chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình - Bộ y tế 2017
Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Nhi khoa - Bộ y tế 2017
Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Nhi khoa - Bộ y tế 2017
Hướng dẫn quy trình kỹ thuật Ngoại khoa, chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình - Bộ y tế 2017
Trật khớp háng bẩm sinh là thuật ngữ y khoa chỉ tình trạng chỏm xương đùi nằm lệch một phần hoặc hoàn toàn bên ngoài ổ khớp háng. Khớp háng có thể bị trật một bên hoặc cả 2 bên. Tình trạng này còn được gọi là loạn sản khớp háng.
Hơn 80% trẻ sơ sinh có một số loại bớt. Một số tồn tại cả đời, trong khi những loại khác mờ dần theo thời gian.
Tình trạng đau, sưng tấy và bầm tím có thể kéo dài vài tuần hoặc thậm chí vài tháng sau phẫu thuật thay khớp gối. Có nhiều cách để giảm thiểu những tình trạng này, gồm có mang vớ y khoa, kê cao chân, dùng thuốc và chườm.
Trật khớp khuỷu tay xảy ra khi các đầu xương tạo nên khớp khuỷu tay bị lệch khỏi vị trí bình thường. Điều này thường là do chống tay xuống đất khi ngã. Khớp khuỷu tay là vị trí khớp bị trật phổ biến thứ hai ở người lớn (chỉ sau khớp vai) và là vị trí khớp bị trật phổ biến nhất ở trẻ em.
Trật khớp vai là một dạng chấn thương khớp trong đó chỏm xương cánh tay bị lệch ra khỏi khớp vai. Khớp vai gồm có ba xương là chỏm xương cánh tay, xương bả vai và xương đòn. Đây là khớp chuyển động nhiều nhất trong cơ thể nên rất dễ bị trật.
- 1 trả lời
- 1254 lượt xem
Hiện bé nhà em đang được 3 tháng tuổi. Từ lúc sinh ra tới giờ mặc dù nằm điều hòa với nhiệt độ thích hợp nhưng bé nhà em vẫn đổ mồi hôi đầu khá nhiều là bị sao ạ? Ngoài ra, khi co lên co xuống, các khớp gối của bé cứ kêu răng rắc ấy ạ. Bé như vậy có phải là bị thiếu canxi và vitamin D không ạ?
- 1 trả lời
- 1398 lượt xem
Vợ em bị đau khớp gối, nhưng tụi em lại đang muốn có con. Vậy, vợ em có thể dùng thuốc Glucosamine Hcl được không? nó có ảnh hưởng gì không? xin chân thành cám ơn bác sỹ, và mong hồi âm Kính
- 1 trả lời
- 946 lượt xem
Bé nhà em sinh vào đầu tháng 10. Em sinh thường. Tháng 10 nhiều mưa nên bé cũng ít được đi phơi nắng. Hàng ngày em nhỏ một giọt vitamin D3 của hãng Ostelin vào đầu ti cho bé bú. Em làm như vậy có đúng cách chưa và liều lượng có đủ cho bé không ạ?
- 1 trả lời
- 952 lượt xem
Em sử dụng thuốc ngừa thai 21 viên, hiện đã sử dụng đến vỉ thứ 2 rồi. Nhưng từ khi uống thì chả hiểu tại sao kinh nguyệt ra rất ít, những ngày đầu mà như ngày cuối vậy, bs ạ?
- 1 trả lời
- 1008 lượt xem
Em sinh bé nặng 3,2kg. Hiện giờ bé được 1 tháng 10 ngày và nặng 4,7kg. Khi còn ở bệnh viện, em có cho bé uống quá lượng sữa mẹ nên bé đi tiêu phân vón cục và chướng bụng ạ. Về nhà thì ngày bé đi tiêu từ 1-4 lần, phân đặc, kết dính, mềm, có dịch nhầy và có hạt ạ. Nhưng không hiểu sao bé nhà em rất hay són phân, mỗi lần đi bé đều gồng mình, rặn đỏ mặt, vặn vẹo và khóc thét lên. Trong ngày bé vặn mình rất nhiều, ảnh hưởng đến cả giấc ngủ của bé. Bé như vậy có phải là do thiếu vitamin, canxi và có vấn đề về đường tiêu hóa không ạ? Mấy ngày nay em còn thấy bé thở khò khè bằng miệng như kiểu bé bị nghẹt mũi. Tuy nhiên nhìn vào thì mũi vẫn sạch. Khi bú bé cũng hay bị sặc, phát ra tiếng có đờm. Em phải làm gì để khắc phục tình trạng này của bé ạ?