Chẩn đoán và điều trị loét dạ dày tá tràng (loét tiêu hoá)- Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn

I-Chẩn đoán

A-Dấu hiệu và triệu chứng

Loét tá tràng ở người lớn

• Đau xót nóng thượng vị 1-3 giờ sau bữa ăn
• Giảm đau sau khi ăn, dùng thuốc kháng acid, hoặc các thuốc kháng tiết acid.
• Đau về đêm
• Đau thượng vị trong 60-90% các trường hợp
• Các than phiền khó tiêu không đặc hiệu (ví dụ, ợ hơi, đầy hơi, trướng bụng, không dung nạp thức ăn) trong 40-70% các trường hợp
• Các triệu chứng xuất hiện từng đợt cách quãng
• Triệu chứng xuất hiện theo mùa (ví dụ, mùa xuân và mùa thu)

Loét dạ dày ở người lớn

• Triệu chứng phức tạp tương tự loét tá tràng
• Sụt cân

Các biến chứng của loét dạ dày tá tràng

• Xuất Huyết: chóng mặt, ngất xỉu, nôn ra máu, hoặc tiêu phân đen
• Thủng: Đau dữ dội và đột ngột vùng thượng vị, lói lên vai phải, dấu hiệu phúc mạc, hơi tự do trong ổ bụng.
• Tắc nghẽn: ăn mau no, buồn nôn, nôn mửa, biếng ăn và sụt cân

B-Cận lâm sàng

1-Xét nghiệm

Các xét nghiệm chẩn đoán H. pylori

• Mô học: Sinh thiết dạ dày, nhuộm Steiner để quan sát trực tiếp vi khuẩn
• Xét nghiệm urease nhanh (CLO Test): tiến hành cùng với sinh thiết dạ dày
• Kháng thể huyết thanh: Thường được sử dụng cho việc chăm sóc sức khoẻ ban đầu, nhưng không dùng để xác định nhiễm vi khuẩn kéo dài
• Xét nghiệm Urê hơi thở (UBT): Được sử dụng để thử nghiệm posttreatment kiểm tra sau điều trị
• Antigen phân: có thể được sử dụng để tầm soát và kiểm tra sau điều trị.

Các xét nghiệm khác

• Huyết đồ (CBC): để loại trừ thiếu máu
• Xét nghiệm phân tìm máu ẩn
• Xét nghiệm phát hiện tăng gastrin trong máu hoặc xét nghiệm kích thích secretin: Để loại trừ hội chứng Zollinger-Ellison.
• Phân tích dạ dày để phát hiện tình trạng vô toan (achlorhydria) hay tăng tiết acid

2-Hình ảnh học

Chụp dạ dày tá tràng có cản quang: Để phát hiện ổ loét lành tính.

3-Thủ thuật chẩn đoán

Chứng khó tiêu với tiền sử loét tiêu hoá đã được điều trị tiệt trừ H. pylori

• Antigen phân hoặc xét nghiệm urê hơi thở
• Nếu dương tính, xử lý với một phác đồ khác
• Xác định âm tính với H. pylori bằng xét nghiệm urê hơi thở hoặc antigen phân 2-4 tuần sau.

Vẫn còn vi khuẩn sau khi điều trị kháng tiết

• Kiểm tra kháng thể huyết thanh
• Nếu âm tính, chấm dứt trị liệu và xem xét nội soi hoặc hội chẩn chuyên khoa tiêu hoá

4-Chẩn đoán phân biệt

• Chứng khó tiêu không liên quan đến loét
• Carcinom dạ dày
• Viêm dạ dày
• Bệnh Trào ngược dạ dày thực quản
• Bệnh Crohn (dạ dày tá tràng)
• Viêm tụy
• Đau thắt ngực không điển hình
• Sỏi đường mật 

II-Điều trị

1-Ổn định hoá

• Chiến lược không xâm lấn “Xét nghiệm H. pylori và điều trị” cho các kết quả tương đương so với nội soi tức thời ngay từ đầu. 
• Điều trị theo kinh nghiệm bằng ức chế H2 hoặc PPI cho bệnh nhân trẻ, khỏe mạnh bị chứng khó tiêu.
• Nội soi tiêu hoá ngay cho những bệnh nhân có loét biến chứng hoặc >45 tuổi, với các triệu chứng báo động (sụt cân, tiêu phân đen, thiếu máu, nuốt nghẹn, mass bụng, vàng da, tiền sử gia đình bị ung thư dạ dày).
• Bệnh nhân khó tiêu không loét (nonulcer dyspepsia) thường hưởng lợi gì từ việc điều trị tiệt trừ H. pylori.
• Nội soi và nhập viện khẩn cấp cho những trường hợp nghi ngờ xuất huyết liên quan đến loét tiêu hoá

2-Biện pháp chung

• Loại bỏ NSAIDs và stress.
• Tránh hút thuốc hoặc bỏ thuốc lá.

III-Thuốc men

A-Thuốc đầu tay

Thuốc chặn H2

• Ranitidine hay nizatidine 150 mg uống ngày 2 lần,hoặc 300 mg uống mỗi tối trước khi ngủ
• Cimetidine 400 mg uống ngày 2 lần, hoặc 800 mg uống mỗi tối trước khi ngủ
• Famotidine 150 mg uống ngày 2 lần, hoặc 300 mg uống mỗi tối trước khi ngủ.

PPI

• Omeprazole 20 mg/ngày, uống;
• Lansoprazole 30 mg/ngày, uống;
• Rabeprazole 20 mg/ngày uống;
• Esomeprazole 40 mg/ngày, uống;
• Pantoprazole 40 mg/ngày, uống.

Nguồn: Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn