Ngưng thở khi ngủ có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim

Các nhà nghiên cứu đã tìm ra mối liên hệ giữa một số loại rối loạn nhịp tim với tình trạng ngưng thở khi ngủ, một chứng rối loạn hô hấp khi ngủ.

Ngưng thở khi ngủ và rối loạn nhịp tim

Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (obstructive sleep apnea) là tình trạng đường hô hấp trên bị tắc nghẽn một phần hoặc toàn bộ, dẫn đến ngừng thở lặp đi lặp lại trong khi ngủ. Mặc dù hơi thở chỉ bị gián đoạn trong thời gian ngắn nhưng lại lặp lại nhiều lần nên có ảnh hưởng đến tim.

Ước tính có khoảng 25% người sử dụng máy tạo nhịp tim để duy trì nhịp tim đều đặn bị chứng ngưng thở khi ngủ. Điều này cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa chứng ngưng thở khi ngủ và rối loạn nhịp tim.

Điều trị chứng ngưng thở khi ngủ có thể giải quyết hoặc giảm nguy cơ bị rối loạn nhịp tim. Điều này có nghĩa là chứng ngưng thở khi ngủ có thể là nguyên nhân gây rối loạn nhịp tim.

Những người mắc bệnh tim cũng có tỷ lệ bị ngưng thở khi ngủ cao hơn so với người có tim khỏe mạnh. Điều này có nghĩa là nhiều người bị ngưng thở khi ngủ đã mắc vấn đề về tim từ trước. Ngưng thở khi ngủ có thể làm trầm trọng thêm vấn đề về tim và càng làm gia tăng nguy cơ mắc rối loạn nhịp tim.

Loại rối loạn nhịp tim phổ biến nhất có liên quan đến chứng ngưng thở khi ngủ

Nhịp tim chậm (tim đập quá chậm) là loại rối loạn nhịp tim phổ biến nhất ở những người bị ngưng thở khi ngủ. Tình trạng ngưng thở khi ngủ càng nghiêm trọng thì nguy cơ bị nhịp tim chậm càng cao.

Nhưng người bị ngưng thở khi ngủ còn có thể mắc các loại rối loạn nhịp tim khác, ví dụ như rung nhĩ. Một nghiên cứu cho thấy những người bị ngưng thở khi ngủ có nguy cơ bị rung nhĩ cao hơn gấp 2 lần so với người không bị ngưng thở khi ngủ.

Tại sao ngưng thở khi ngủ gây rối loạn nhịp tim?

Có nhiều yếu tố liên quan đến chứng ngưng thở khi ngủ có thể khiến cơn rối loạn nhịp tim xảy ra trong giấc ngủ.

Thay đổi áp suất trong lồng ngực

Tình trạng ngừng thở tạm thời trong khi ngủ giống như cố gắng hút nước từ ống hút bị tắc. Càng hút thì áp suất trong ống hút sẽ càng lớn nhưng vẫn không hút được nước lên.

Điều tương tự cũng xảy ra khi cố thở khi đường thở bị tắc nghẽn. Áp suất trong lồng ngực sẽ tăng lên và ảnh hưởng đến phổi và tim. Những thay đổi này sẽ gây cản trở sự lưu thông máu trở lại tim, đồng thời còn ảnh hưởng đến hoạt động của tim. Mỗi sự thay đổi này đều có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim.

Kích hoạt hệ thần kinh giao cảm và đối giao cảm

Khi chúng ta ngừng thở, một số hệ thống trong cơ thể sẽ được kích hoạt để khôi phục hơi thở. Những hệ thống này gồm có hệ thần kinh đối giao cảm (phó giao cảm) có chức năng làm chậm nhịp tim và hệ thần kinh giao cảm làm tăng nhịp tim.

Thiếu máu cục bộ cơ tim

Khi ngừng thở, lượng oxy trong máu sẽ giảm. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu oxy – các mô cơ thể không được cung cấp đủ oxy.

Tình trạng tim không được cung cấp đủ máu giàu oxy được gọi là thiếu máu cục bộ cơ tim. Tình trạng này có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim.

Ảnh hưởng của chứng ngưng thở khi ngủ đến tim

Các đợt ngưng thở khi ngủ làm giảm khả năng tiếp nhận oxy của tim. Ban đầu, cơ thể sẽ cố gắng bù đắp thông qua nhiều cơ chế. Ví dụ, tim sẽ co bóp nhanh hơn hoặc mạnh hơn để lấy nhiều máu giàu oxy hơn. Theo thời gian, điều này khiến cho cơ tim dày lên hoặc suy yếu và làm giảm chức năng tim.

Ngoài ra, tình trạng thiếu oxy còn làm hỏng các tế bào tim. Điều này có thể dẫn đến hình thành sẹo và những vùng mô tim dày hơn bình thường. Tín hiệu điện không thể đi qua những vùng mô tim này và dẫn đến rối loạn nhịp tim.

Một số nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa chứng ngưng thở khi ngủ và suy tim là mối liên hệ hai chiều, có nghĩa là chứng ngưng thở khi ngủ có thể làm trầm trọng thêm tình trạng suy tim và ngược lại.

Triệu chứng ngưng thở khi ngủ và rối loạn nhịp tim

Nếu không được điều trị, chứng ngưng thở khi ngủ có thể gây ra những thay đổi vĩnh viễn ở tim như sẹo hoặc xơ hóa do thiếu oxy.

Khi tim bị sẹo hoặc xơ hóa, các tín hiệu điện sẽ không thể di chuyển qua mô tim một cách hiệu quả và điều này sẽ dẫn đến rối loạn nhịp tim.

Do đó, chứng ngưng thở khi ngủ cần được phát hiện và điều trị sớm.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc chứng ngưng thở khi ngủ là:

• Tuổi cao
• Hay gặp tình trạng không cảm thấy sảng khoải hoặc có cảm giác như chưa ngủ khi thức dậy
• Là nam giới
• Béo phì
• Chu vi cổ lớn

Trong nhiều trường hợp, bản thân người bị ngưng thở khi ngủ không biết mình bị tình trạng này mà vấn đề được phát hiện bởi người ngủ cùng thông qua các dấu hiệu như ngủ ngáy hoặc ngừng thở nhiều lần trong khi ngủ. Hãy đi khám ngay nếu có những dấu hiệu này để có biện pháp điều trị từ sớm và ngăn ngừa các biến chứng như rối loạn nhịp tim.

Đôi khi, rối loạn nhịp tim được phát hiện trước chứng ngưng thở khi ngủ.

Một số triệu chứng thường gặp của rối loạn nhịp tim là cảm giác tim đập nhanh, bỏ nhịp, đánh trống ngực, mệt mỏi, nhanh mệt khi vận động, chóng mặt, choáng váng và hụt hơi.

Tổn thương tim do ngưng thở khi ngủ có phục hồi được không?

Nếu rối loạn nhịp tim là do chứng ngưng thở khi ngủ gây nên thì cần phải điều trị cả hai vấn đề.

Ngưng thở khi ngủ không được điều trị có thể làm giảm hiệu quả của thuốc điều trị rối loạn nhịp tim. Khi thực hiện một số phương pháp điều trị rối loạn nhịp tim nhất định, ví dụ như đốt điện tim để trị rung nhĩ mà không giải quyết chứng ngưng thở khi ngủ, người bệnh sẽ có nguy cơ cao tái phát rung nhĩ sau điều trị.

Khả năng phục hồi tổn thương tim do chứng ngưng thở khi ngủ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tổn thương.

Điều trị chứng ngưng thở khi ngủ bằng phương pháp thở áp lực dương liên tục (CPAP) có thể làm tăng lượng oxy đến tim trong khi ngủ và nhờ đó cải thiện tình trạng rối loạn nhịp tim. CPAP giúp giữ cho đường thở mở rộng để duy trì nhịp thở đều đặn.

Một số nghiên cứu cho thấy CPAP có thể phục hồi tổn thương tim không nghiêm trọng do chứng ngưng thở khi ngủ. Đôi khi, CPAP còn có thể cải thiện chức năng của tâm thất trái (buồng dưới bên trái của tim).

Tuy nhiên, một nghiên cứu vào năm 2021 cho thấy CPAP không có tác dụng làm giảm nguy cơ rung nhĩ ở những người mắc chứng ngưng thở khi ngủ mức độ vừa đến nặng.

Mặc dù CPAP là “tiêu chuẩn vàng” trong điều trị chứng ngưng thở khi ngủ nhưng ngoài ra vẫn còn những phương pháp điều trị khác, gồm có phẫu thuật đường hô hấp trên hoặc đeo dụng cụ cố định hàm, lưỡi trong khi ngủ.

Hiện tại vẫn chưa rõ liệu những biện pháp can thiệp này có thể phục hồi tổn thương tim do chứng ngưng thở khi ngủ hay không. Cho dù không thể đảo ngược tổn thương tim thì vẫn phải điều trị chứng ngưng thở khi ngủ để ngăn ngừa các biến chứng khác.