Viêm quầng (erysipelas) - bệnh viện 103

Căn nguyên Bệnh sinh

• Là một bệnh nhiễm khuẩn da và mô dưới  da với chủng Streptococcus. pyogenes tăng độc tố.  Bệnh gặp ở trẻ sơ sinh , trẻ em , người già hoặc ở các bệnh nhân có kèm các bệnh nội khoa khác  thì  cũng nặng.
• Vi khuẩn xâm nhập trực tiếp hoặc qua đường máu đặc biệt khi có các  chấn thương  ở các mô, sự mẫn cảm chung tăng lên, hoặc khi bệnh nhân thiểu dưỡng, nghiện rượu hoặc hạ  gamma globulin bẩm sinh.
• Các tổn thương tại chỗ có xu hướng phù, viêm đường bạch mạch. Gần đây người ta nghĩ nhiều đến các khuyết tật của hệ thống lymphô có thể dẫn đến hay mắc bệnh Erysipelas.
• Sự khu trú gọn , không rải rác có thể làm ta phân biệt được giữa Erysipelas và viêm mô tế bào (cellulitis)do liên cầu trùng và tụ cầu vàng .

Lâm sàng

• Thời gian ủ bệnh 2- 5 ngày , sau đó sốt cao đột ngột, một đôi khi co giật ở trẻ  em kèm với đau đầu, sốt rét và nôn mửa .
• Da vùng sắp tổn thương cảm thấy căng và ngày thứ 2 thấy đỏ, phù, bóng.
• Đám viêm quầng mầu đỏ tươi kích thước vài cm đến hàng chục cm, hơi cao hơn mặt da, nề, cộm, ranh giới rõ, có bờ con trạch gồ cao.
• Đau tự nhiên hay sờ nắn vào thì đau. ở các vùng tổ chức lỏng lẻo có khi tạo phù nề mạnh ( mi mắt, sinh dục ) hoặc ban đỏ có giới hạn rõ và có thể thấy mụn nước ở ria hoặc có khi là  đám  phù nề ,sưng nóng đỏ đau  giới hạn rõ, ở giữa đám tổn thương có khi có  phỏng nước thậm chí loét hoại tử.
• Không điều trị gì bệnh kéo dài từ 1- 3 tuần rồi khỏi dần, đám đỏ da giảm dần, bề mặt có thể xuất hiện róc vẩy da nhất là ở các vùng có mụn nước hay phỏng nước trước đây.
• Vị trí thông thường của tổn thương là bụng-  trẻ sơ sinh. Mặt , da đầu, tai, ở trẻ lớn hơn. ở người lớn gặp ở chân 50 % trường hợp, 35 % ở mặt, 3 % ở tai, còn có thể thấy xúât hiện tổn thương sau một nhiễm trùng ngoài da như  loét sâu quảng.
• Mức độ phù thay đổi tuỳ từng vùng. Bên cạnh tổn thương  bị  nhiễm sắc, sáng và bong vẩy.
• Triệu chứng toàn thân thường nặng ở những người có sức đề kháng yếu.
• Toàn trạng sốt cao li bì, hạch lymphô khu trú sưng đau.

Tiến triển và biến chứng

• Có thể thấy biến chứng viêm nội tâm mạc, khớp , màng não, bạch cầu tăng cao công thức chuyển trái, albumin niệu.
• Cân điều trị phối hợp với các biến chứng kèm theo như viêm cầu thận, áp xe dưới da, nhiễm trùng huyết.
• Nếu có biến chứng như vậy thì tỉ lệ tử vong 50 % ở trẻ em.
• Bệnh có thể tái phát khi có  sự giảm miễn dịch hoặc  sự kéo dài của các yếu tố gây bệnh.
• Hệ lymphô bị phù nề, cơ thể mệt mỏi là dấu hiệu báo trước cho đợt cấp hay các đợt tái phát xuất hiện lại ở trên các vị trí cũ của bệnh.

Điều trị 

• Cần phải điều trị kháng sinh mạnh ngay từ đầu thường dùngtiêm bắp 1 đợt Lincomycin, Gentamycin , thậm chí dùng  claforal,Rocephin.
• Trong điều trị lưu ý nên phối hợp với điều trị triệu chứng giảm đau ,chống viêm, an thần, vitamin các loại.

Nguồn: Bệnh viện 103