Tìm hiểu loài muỗi truyền bệnh viêm não Nhật Bản

Viêm não Nhật Bản được phát hiện lần đầu tiên tại Nhật Bản với biểu hiện viêm não - màng não tuỷ. Đây là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, lan truyền qua đường máu làm tổn thương hệ thần kinh trung ương, do virus viêm não Nhật Bản gây ra. Bệnh thường gặp ở trẻ em dưới 15 tuổi.

Bệnh có đặc điểm lâm sàng là hội chứng nhiễm độc nhiễm trùng toàn thân nặng và cùng với sự phát triển của viêm não tủy nặng, có thể dẫn tới tử vong cao. Theo thống kê có 20% - 30% số ca bệnh tử vong và 50% người sống sót bị di chứng tàn tật nặng. Không có điều trị đặc hiệu cho viêm não Nhật Bản, cách tốt nhất để phòng ngừa dịch viêm não Nhật Bản là tiêm chủng vắc-xin.

Triệu chứng điển hình của viêm não Nhật Bản là sốt cao, đau đầu vùng trán, co giật, hôn mê và nhức đầu dữ dội. Bệnh nhân có hội chứng màng não và rối loạn ý thức nhẹ. Ở thời kỳ toàn phát, các dấu hiệu tổn thương não càng nặng lên khiến bệnh nhân cuồng sảng, ảo giác, kích động, tăng trương lực cơ kiểu ngoại tháp, vặn xoắn.

Nếu vượt qua thời kỳ này người bệnh sẽ bước vào giai đoạn lui bệnh, các triệu chứng nhiễm độc và hội chứng não - màng não suy giảm thì các tổn thương trong khu trú thần kinh lại biểu hiện rõ rệt. Người bệnh có thể bị liệt chi, liệt dây thần kinh sọ não hoặc rối loạn vận động và các di chứng về sau như mất ngôn ngữ, giảm trí nhớ, rối loạn tâm thần.

Tùy theo mức độ và vị trí bị tổn thương tại hệ thần kinh trung ương, về mặt lâm sàng sẽ có biểu hiện triệu chứng của nơi bị xâm nhập như: viêm não, viêm màng não, viêm sừng trước tủy sống hoặc bệnh cảnh phối hợp: viêm não màng não, viêm não màng não tủy sống.

Viêm não Nhật Bản do virus gây nên, có thể gây ảnh hưởng đến cả động vật và con người. Loại virus này xuất hiện ở động vật, muỗi hút máu động vật và truyền sang người qua đường máu. Các loài động vật hoang dã như chim muông, thú rừng là những vật chủ mang mầm mống bệnh tật đến cho con người.

Muỗi mang virus viêm não Nhật Bản thường xuất hiện nhiều ở ngoại ô thành phố, nơi có nhiều ruộng lúa và ao sâu nước đọng. Tuy vậy không có nghĩa mầm mống gây bệnh không tìm thấy trong khu vực thành thị.

Mọi người cần phải đặc biệt cẩn thận vì đây là chứng bệnh nguy hiểm có thể dẫn tới tử vong. Bệnh chủ yếu xuất hiện vào mùa hè, khi thời tiết nóng ẩm tạo điều kiện cho muỗi sinh sôi và phát triển.

Để phòng dịch viêm não Nhật Bản, có một số cách có thể áp dụng như sau :

• Tiêm vắc-xin cho người.
• Tiêm vắc-xin cho lợn.
• Diệt và loại trừ muỗi: Có thể phòng bệnh bằng cách mặc quần áo bảo hộ, sử dụng thuốc, hương xua đuổi muỗi, dùng lưới bảo vệ nhà cửa, màn và tránh các hoạt động ngoài trời vào buổi chiều.
• Ở một số vùng có thể phòng chống được muỗi bằng các biện pháp phòng chống muỗi đẻ trứng ở ruộng lúa và hệ thống mương máng.
• Khi xảy ra dịch cần phun hóa chất diệt muỗi ngoài trời để ngăn dịch lây lan.
• Nhốt gia súc xa nhà ở tại những vùng có bệnh lưu hành.

Trong đó, tiêm vắc-xin chủ động ở người là phương thức phòng ngừa viêm não Nhật Bản hiệu quả nhất. Trẻ em và người lớn đều được khuyến khích tiêm phòng, nhất là người thường xuyên đi du lịch.