Phình động mạch chủ bụng - tai hoạ bất ngờ- Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn

Nguyên nhân

Nguyên nhân chính xác không được biết rõ, các yếu tố nguy cơ và điều kiện thuận lợi cho việc hình thành phình động mạch chủ bụng là:

• Tăng huyết áp
• Thuốc lá
• Tăng cholesterol
• Béo phì
• Phế khí thủng
• Yếu tố di truyền
• Giới tính: nam

Phình động mạch chủ bụng có thể hình thành ở bất cứ người nào, nhưng thường gặp nhất ở nam trên 60 tuổi, có một hay nhiều yếu tố nguy cơ kể trên. Phình động mạch càng lớn, nguy cơ vỡ càng cao.

Vỡ phình động mạch chủ bụng thực sự  là một cấp cứu y khoa. Bóc tách động mạch chủ xảy ra khi lớp nội mạc động mạch rách và máu thoát vào thành động mạch. Việc này thường xảy ra hơn đối với động mạch chủ ngực.

Triệu chứng

• Cảm giác mạch đập ở vùng bụng
• Đau ở vùng bụng hoặc phía sau lưng – đau nhiều, đột ngột, kéo dài, hoặc liên tục. Đau có thể lan xuống bẹn, mông và chân.
• Bụng gồng cứng
• Lo âu
• Buồn nôn và nôn
• Toát mồ hôi
• Tim đập nhanh ở tư thế đứng
• Shock
• Khối u ở bụng

Dấu hiệu và xét nghiệm   

• Siêu âm bụng
• MSCT scan bụng
• Chụp cản quang động mạch 

Điều trị 

• Nếu túi phình còn nhỏ và chưa có triệu chứng (ví dụ, khi nó được phát hiện trong một lần kiểm tra thường quy), bệnh nhân sẽ được khuyên đi kiểm tra đánh giá định kỳ. Thường dùng siêu âm để kiểm tra mỗi năm xem túi phình có lớn hơn không.
• Túi phình đã có triệu chứng cần được can thiệp phẫu thuật để phòng ngừa biến chứng.
• Phẫu thuật thường được khuyến cáo trên những túi phình > 5.5 cm đường kính và  những túi phình có kích thước lớn nhanh. Mục tiêu là thực hiện phẫu thuật sớm để giảm triệu chứng và biến chứng 

Tiên lượng: Tiên lượng tốt nếu phình động mạch được chữa bởi một bác sĩ phẫu thuật nhiều kinh nghiệm trước khi có biến chứng vỡ. Khi vỡ túi phình động mạch chủ bụng, tỉ lệ sống sót thấp hơn 40%.

Biến chứng: Vỡ động mạch chủ; Shock giảm thể tích; Thuyên tắc động mạch; Suy thận; Nhồi máu cơ tim; Tai biến mạch não; Bóc tách động mạch chủ

Bệnh nhân cần lưu ý: Đến phòng cấp cứu ngay khi đau bụng dữ dội hoặc bất cứ triệu chứng nào khác của túi phình động mạch. 

Phòng ngừa: Tập luyện thể dục, ăn uống tốt và an toàn, tránh thuốc lá sẽ giảm nguy cơ hình thành túi phình động mạch. Nên khám sức khoẻ định kỳ. Khi có yếu tố nguy cơ nên yêu cầu được tầm soát bằng siêu âm động mạch chủ bụng.

Nguồn: Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn