Cách phát hiện ung thư sớm - Bệnh viện K

Việt Nam xếp vị trí 99/185 quốc gia và vùng lãnh thổ với tỉ lệ mắc ung thư 151,4/100.000 dân, xếp 19 châu Á và thứ 5 tại khu vực Đông Nam Á. Vào năm 2015, Việt Nam xếp vị trí 107 và thời điểm 2013 xếp ở vị trí 108. 

Theo thống kê của WHO, số ca mắc mới ung thư tại Việt Nam không ngừng tăng, từ 68.000 ca năm 2000 lên 126.000 năm 2010. Năm 2018, số ca mắc mới tăng lên gần 165.000 ca/96,5 triệu dân, trong đó gần 70% trường hợp tử vong, tương đương 115.000 ca.

Nhìn tổng quan trên bản đồ ung thư thế giới, tỉ lệ mắc của Việt Nam không cao, tuy nhiên tỉ lệ tử vong tương đối lớn, xếp vị 56/185 quốc gia và vùng lãnh thổ với tỉ lệ 104,4/100.000 dân. Vào năm 2016, tỉ lệ tử vong của Việt Nam ở mức 110/100.000 dân.

Tính chung cả 2 giới, 5 loại ung thư có tỉ lệ mắc nhiều nhất tại Việt Nam gồm: Ung thư gan, hơn 25.000 ca (15,4%), kế đó là ung thư phổi (14,4%), ung thư dạ dày (10,6%), ung thư vú, ung thư đại tràng.

5 loại ung thư phổ biến nhất ở nam giới Việt gồm: Ung thư phổi (21,5%), ung thư gan (18,4%), ung thư dạ dày, ung thư đại tràng; ung thư hầu họng. Ở nữ giới, hàng đầu vẫn là ung thư vú, ung thư đại tràng, ung thư phổi, ung thư gan.

Đừng để lỡ thời cơ chữa bệnh sớm vừa đơn giản vừa hiệu quả. Lấy ví dụ một số loại ung thư sau:

Ung thư vú: 

• Phát hiện sớm thật dễ. Ở Việt Nam: Ung thư vú đứng hàng đầu ở phụ nữ. Bệnh xuất hiện nhiều nhất từ 45-55 tuổi.
• Yếu tố nguy cơ mắc bệnh
• Bạn có mẹ và chị em ruột bị ung thư vú.
• Bạn có bệnh mạn tính hay một số bất thường tại vú.
• Bạn bị béo phì hoặc hay ăn đồ ăn béo.
• Bạn không có con, không nuôi con bằng sữa mẹ hoặc có con đầu lòng muộn sau 30 tuổi.
• Phát hiện sớm ung thư vú: Tự khám vú của mình hàng tháng sau kỳ kinh, đứng trước gương, bạn quan sát hình dáng kích thước màu sắc, sau đó thứ tự sờ nắn từng bên, so sánh và tự chiêm nghiệm. Dùng tay phải khám vú trái, nách trái và ngược lại. Sờ trực tiếp vú bằng 4 ngón tay, lần lượt trên dưới trong ngoài. Bạn có thấy cục gì không? nắn nhẹ đầu vú xem có dịch màu, vàng lạ chảy không.
• Nếu thấy bất thường, đừng nghĩ vội là bị ung thư, hãy tới bác sĩ chuyên khoa hỏi ý kiến. Các bác sĩ sẽ khám, chụp vú và làm một số xét nghiệm cần thiết. Bị ung thư vú giai đoạn sớm, điều trị sớm giữ được vú mà vẫn bảo toàn cuộc sống lâu dài.

Ung thư cổ tử cung: 

• Hiệu quả điều trị 100% khi còn giai đoạn sớm.
• Yếu tố nguy cơ mắc bệnh
• Hoạt động tình dục sớm, giao hợp trước 20 tuổi.
• Quan hệ tình dục không an toàn với nhiều người.
• Vệ sinh phụ nữ kém.
• Đẻ nhiều.
• Nhiễm virut Herpes, Papilome.
• Phát hiện sớm: Lấy mẫu bệnh phẩm từ cổ tử cung và nhuộm tiêu bản để phát hiện mức độ thoái hóa tế bào. Biện pháp này là hữu hiệu nhất. Chỉ 5 phút bạn không phải khó chịu, hay đau đớn gì. Nếu có gì nghi ngờ bác sĩ sẽ khuyên bạn cách xét nghiệm tiếp và có biện pháp điều trị.
• Nên quệt cổ tử cung hàng năm sau 40 tuổi, vào ngày 12-14 sau hành kinh.

Ung thư đại tràng: 

• Có thể phát hiện sớm. Ở Việt Nam đang tăng trưởng kinh tế nhanh. Bữa ăn trước năm 1990 còn là gạo hẩm, rau dưa, tới nay đã khác hẳn. Nhiều chị em đã phải đến các trung tâm Eva để “thể dục tiêu mỡ”. Bệnh ung thư đại tràng đang tăng lên.
• Yếu tố nguy cơ mắc bệnh
• Gia đình có người bị ung thư đại trực tràng, vú, tử cung, buồng trứng, tuyến tiền liệt, bàng quang.
• Có polip (bướu thịt lành) trong ruột.
• Có bệnh viêm đại tràng mãn lâu ngày.
• Có thói quen ăn ít xơ, nhiều mỡ đạm.
• Tuổi trên 45.
• Phát hiện sớm: Cần tìm hồng cầu trong phân khi bạn trên 45 tuổi, mỗi năm 1 lần nếu có đau bụng, ỉa nhày mũi, táo lỏng thất thường, phải đến khám bác sĩ chuyên khoa.
• Nếu nghi ngại sẽ soi trực tràng, hay soi đại tràng để phát hiện bệnh sớm.

Ung thư dạ dày: 

• Nước ta nằm trong khu vực có tỷ lệ mắc ung thư dạ dày cao, hiệu quả phẫu thuật không cao nếu phát hiện muộn. Nhật Bản là nước đầu tiên nghĩ ra công nghệ phát hiện sớm và đã thành công với kết quả sống quá 5 năm tới trên 70%.
• Yếu tố nguy cơ mắc bệnh
• Thói quen ăn các thực phẩm chứa chất bảo quản, sấy khô ướp muối, mốc, lên men... nhiều chất nitrite.
• Nhiễm vi trùng Helicobacter Pylorie, nhất là trong viêm dạ dày mạn tính.
• Có tiền sử viêm loét dạ dày lâu ngày.
• Gia đình có người bị ung thư dạ dày.
• Phát hiện sớm: Thấy đầy bụng, ợ hơi, ợ chua, chậm tiêu, kém ăn, sút cân cần tới bác sĩ hỏi ý kiến. Tốt nhất được nội soi dạ dày ống mềm. Các thương tổn được quan sát, bác sĩ soi sẽ khuyên điều trị và theo dõi.

Nguồn tham khảo: Bệnh viện K